تغذیه و دیابت

تغذیه و دیابت

دیابت یک بیماری مزمن است که وقتی پانکراس (لوزالمعده) انسولین تولید نمی کند یا وقتی که بدن نمی تواند از انسولین تولید شده استفاده مؤثر نماید اتفاق می افتد.
دیابت چند نوع است؟ دیابت 3 نوع است.
دیابت نوع1: «دیابت شیرین یا وابسته به انسولینIDDM ، افرادی که دیابت نوع 1 دارند و مقدار خیلی کمی انسولین تولید می کنندو یا اصلاً انسولینی در بدنشان تولید نمی شود که برای ادامه زندگی انسولین تزریق می نمایند. دیابت نوع 1 یا دیابت نوجوانان نوعی بیماری اتوایمیون است که در اثر سینرژیک ژنتیک، و عوامل ایمونولوژیک ایجاد می شود و در اثر تخریب سلول های بتا پانکراس (لوزه المعده) می باشد. بیشتر در افراد زیر 30 سال رخ می دهد. افراد در ابتدای تشخیص این بیماری لاغر بوده و با تشنگی بیش از حد و کاهش وزن شدید روبرو هستند.
دیابت نوع 2: افزایش مقاومت بدن نسبت به انسولین است و 90 تا 95 درصد موارد بیماری دیابت از نوع2 است،عوامل خطراین بیماری عبارتند از:سن بالا، چاقی، تاریخچه دیابت در خانواده، تاریخچه دیابت در دوران بارداری و کمبود فعالیت جسمانی.
دیابت بارداری GDM:
عدم تحمل گلوگز است که در دوران بارداری ایجاد می شود بنابراین افراد دیابتی باردار در این گروه قرار نمی گیرند، افزایش مقاومت بدن نسبت به انسولین از عوامل بروزGDM است که خودبه 2 دلیل پدید می آید:
1) افزایش وزن
2) افزایش ترشح هورمون هایی از قبیل استروژن و پروژسترون، هر دو عامل نیاز به انسولین را افزایش می دهند بنابراین جهت پیشگیری از عواقب درجنین کنترل گلولز خون ضروری است.
عوارض مزمن دیابت عبارتند از:
1) غیر عروقی: اختلالات گوارشی، اختلال عمل جنسی و تغییرات پوستی
2) عروقی: ریتنوپاتی < عروق چشم> نوروپاتی < دردهای نوووپاتیک در اندام تحتانی> یا بیماری عصبی، نفروپاتی <اختلال عملکرد عروق کلیوی> و همچنین بیماری های کرونر قلبی و عروق مغزی
مواد غذایی غیر مجاز در دیابت:
قندهای ساده در مقادیر بالا از قبیل انواع شیرینی های ترو خامه دار، نوشابه های گازدار، نوشابه های تجارتی با طعم میوه، قند، شکر ، مربا، عسل، انواع بستنی، کمپوت ها، انواع کلوچه های شیرین، سوهان،گز، آبنیات و انواع غذاهایی که در طبخ آنها شکرزیادی بکار رفته است مثل حلوا و شله زردو فرنی و...
مواد غذایی پرچرب با کلسترول بالا از قبیل گوشت های قرمز پرچرب و کله پاچه، پوست مرغ، سس های سفید مایونز، سوسیس، کالباس، چیپس، پفک، غذاهای کنسرو شده، لبنیات پرچرب و محلی و غذاهای سرخ کرده، روغن جامد، کره کاکائو، کره
توصیه هایی جهت داشتن رژیم غذایی مناسب در دیابت:
1) تنظیم 3 وعده غذایی اصلی و 3 میان وعده در ساعات معین و فواصل منظم توصیه می-گردد.
2) همواره وزن خود را در محدوده ای ایده ال حفظ و از چاقی خصوصاً در ناحیه نوع شکمی پیشگیری شود.
3) هیچ وعده غذایی را حذف نکنید.
4) ورزش سبک مانند روزانه 30 دقیقه پیاده روی با سرعت متوسط توصیه می شود.
5) غذا را بصورت آبپز، کبابی یا بخارپز طبخ و از سرخ کردن زیاد غذاها توصیه می شود.
6) حداکثر نیم ساعت بعد از تزریق انسولین یا قرص اولین وعده غذایی خود را دریافت کنید.
7) روزانه8 لیوان آب بنوشید.
8) تلاش کنید ازمحصولات بدون قند و رژیمی مانند نوشابه بدون قند، ژله بدون قند، بیکسویت های بدون قند و سبوس دار مصرف نمایید.
علایم افزایش قند خون:
خستگی، خشکی دهان، عرق گرم، احساس گرما، اختلال دردید، تهوع که معمولاً دراثر مصرف نکردن انسولین، قرص؛ پرخوری؛ کاهش فعالیت بدنی و یا فشار عصبی بوجود می آید که در این صورت با پزشک معالج یا مشاوره تغذیه بیمارستان تماس حاصل فرمایید.
علایم کاهش قند:
تپش قلب، گرسنگی شدید، بی حالی، لرزش بدن، عرق سرد، احساس سرما، پوست سرد و رنگ پریده سردرد، ازدست دادن تمرکز که دراین صورت چند حبه قند یا مقدار آبمیوه مصرف نمایید.
چه غذاهایی بخورید:
1) از سبزیجات تازهو مواد حاوی فیبر مانند نان های سبوس دار و حبوبات روزانه در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
2) مصرف سبزیجات خام و پخته در هر وعده غذایی بصورت مستمر توصیه می گردد.
3) از میوه تازه به جای آبمیوه و کمپوت استفاده کنید و حتی الامکان میوه ها را با پوست مصرف نمایید.
4) سعی کنید حتی المقدور هفته ایی 2 بار ماهی های چرب مانند قزل آلا استفاده نمایید.
5) به جای روغن های جامد از روغن مایع مانند روغن زیتون، روغن کانولا( کلزا) و آفتابگردان استفاده نمایید.
6) سبوس جو یا گندم را در تمامی غذاها و یا در ماست و سالا مخلوط کرده و استفاده نمایید.