دکتر شیرین جوان‌گروه

متخصص بیماری‌های قلب و عروق

عوامل خطر بیماری‌های قلبی

نویسنده: دکتر شیرین جوان‌گروه

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print

برخی بیماری‌ها، سبک زندگی، سن و سابقهٔ خانوادگی شما می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش دهد. به این موارد، ریسک فاکتورها یا عوامل خطر گفته می‌شود. حدود نیمی از آمریکایی‌ها (۴۷٪) حداقل یکی از ۳ عامل اصلی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را دارند: فشارخون بالا، کلسترول بالا و سیگارکشیدن.

برخی از عوامل خطر برای بیماری قلبی، مانند سن یا سابقهٔ خانوادگی شما قابل‌کنترل نیستند. اما با تغییر عوامل قابل‌کنترل، می‌توانید گام‌هایی برای کاهش خطر خود بردارید.

 

 

چه بیماری‌هایی احتمال ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می‌دهند؟

فشارخون بالا. فشارخون بالا عامل اصلی خطر برای بیماری‌های قلبی است. این بیماری هنگامی اتفاق می‌افتد که فشار خون در عروق و دیگر رگ‌های خونی شما بسیار زیاد باشد. این فشار زیاد اگر کنترل نشود، بر قلب و سایر اعضای اصلی بدن از جمله کلیه‌ها و مغز تأثیر می‌گذارد.

فشارخون بالا معمولاً «قاتل خاموش» نامیده می‌شود زیرا اغلب هیچ علامتی ندارد. تنها راه تشخیص فشارخون بالا، اندازه‌گیری فشارخون است. شما می‌توانید فشارخون خود را با تغییر سبک زندگی یا با دارو کاهش دهید و خطر بیماری قلبی و حملهٔ قلبی را کمتر کنید.

سطح کلسترول خون ناسالم. کلسترول ماده‌ای مومی و چربی مانند است که توسط کبد ساخته یا در غذاهای خاصی یافت می‌شود. کبد این ماده را به‌اندازهٔ نیاز بدن تأمین می‌کند، اما ما اغلب از طریق غذاهایی که می‌خوریم کلسترول بیشتری دریافت می‌کنیم.

اگر بیشتر از میزان مصرفی بدن کلسترول دریافت کنیم، این کلسترول اضافی ممکن است در دیوارهٔ رگ‌ها، از جمله رگ‌های قلب، جمع شود. این امر منجر به تنگی عروق می‌شود و جریان خون به قلب، مغز، کلیه‌ها و سایر قسمت‌های بدن را کاهش می‌دهد.

کلسترول خون دو نوع اصلی دارد: کلسترول LDL (لیپوپروتئین با چگالی کم) که کلسترول «بد» در نظر گرفته می‌شود، زیرا باعث تجمع پلاک در عروق شما می‌شود و کلسترول HDL (لیپوپروتئین با چگالی بالا) که کلسترول «خوب» نامیده می‌شود چون سطح بالاتر آن، باعث محافظت در برابر بیماری‌های قلبی می‌شود.

کلسترول خون بالا معمولاً هیچ علائم و نشانه‌ای ندارد. تنها راه تشخیص کلسترول بالا، بررسی و اندازه‌گیری کلسترول است. برای اندازه‌گیری سطح کلسترول، پزشک آزمایش خون ساده‌ای، به نام «پروفایل لیپید» یا «آزمایش چربی خون»، انجام می‌دهد.

دیابت یا بیماری قند. بدن شما برای تأمین انرژی به گلوکز (قند) نیاز دارد. انسولین هورمونی است که در پانکراس ساخته می‌شود و به شما کمک می‌کند گلوکز را از غذایی که می‌خورید به سلول‌های بدن منتقل کنید تا انرژی دریافت کنند. اگر مبتلا به دیابت هستید، بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند، نمی‌تواند انسولین خودش را همان‌طور که لازم است استفاده کند یا هر دوی این موارد اتفاق می‌افتد.

دیابت باعث تجمع قند در خون می‌شود. خطر مرگ‌و‌میر ناشی از بیماری قلبی در بزرگسالانِ مبتلا به دیابت بیشتر از بزرگسالانی است که دیابت ندارند. در مورد راه‌های پیشگیری یا مدیریت دیابت و کنترل سایر عوامل خطر با پزشک خود صحبت کنید.

چاقی. چاقی چربی اضافی بدن است. چاقی با افزایش سطح کلسترول «بد» و تری گلیسیرید و کاهش سطح کلسترول «خوب» مرتبط است. چاقی افزون بر بیماری‌های قلبی منجر به فشارخون و دیابت نیز می‌شود. با پزشک در مورد برنامهٔ کاهش وزن صحبت کنید.

 

 

چه رفتارهایی خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می‌دهد؟

سبک زندگی شما می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

رژیم غذایی حاوی چربی‌های اشباع، چربی ترانس و کلسترول با بیماری‌های قلبی و بیماری‌های مرتبط مانند آترواسکلروز ارتباط دارد. همچنین، نمکِ (سدیم) بیش‌ازحد در رژیم غذایی فشارخون را افزایش می‌دهد.

نداشتن تحرک کافی بدنی منجر به بیماری قلبی می‌شود. همچنین احتمال ابتلا به سایر بیماری‌های پزشکی را که از عوامل خطرزا هستند، از جمله چاقی، فشارخون بالا، کلسترول بالا و دیابت را افزایش می‌دهد. فعالیت بدنی منظم خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کمتر می‌کند.

نوشیدن بیش‌از حد الکل سطح فشارخون و خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. همچنین میزان تری گلیسیرید، ماده‌‌ای چرب در خون، و در نتیجه خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد.

  • زنان نباید بیش از ۱ نوشیدنی در روز مصرف کنند.
  • مردان نباید بیشتر از ۲ نوشیدنی در روز مصرف کنند.

مصرف دخانیات خطر بیماری قلبی و حملهٔ قلبی را افزایش می‌دهد:

  • سیگارکشیدن به قلب و رگ‌های خونی آسیب می‌رساند که این خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی مانند تصلب شرایین و حملهٔ قلبی را افزایش می‌دهد.
  • نیکوتین فشارخون را بالا می‌برد.
  • منوکسید کربن حاصل از دود سیگار میزان اکسیژنی را که خون شما حمل می‌کند، کاهش می‌دهد.
  • قرارگرفتن در معرض دود سیگار دیگران نیز ممکن است خطر بیماری‌های قلبی را حتی برای افراد غیرسیگاری نیز افزایش دهد.

 

 

ژنتیک و سابقهٔ خانوادگی چه تأثیری در ابتلا به بیماری قلبی دارند؟

وقتی اعضای یک خانواده از طریق ژن صفاتی را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنند، این فرایند وراثت نامیده می‌شود.

عوامل ژنتیکی احتمالاً در فشارخون بالا، بیماری قلبی و سایر بیماری‌های مرتبط نقش دارند. بااین‌حال، این احتمال نیز وجود دارد که در افرادی که سابقهٔ خانوادگی بیماری قلبی دارند، محیط‌‌ و سایر عوامل مشترکی هست که ممکن است خطر ابتلا را در آن‌ها افزایش دهد.

وقتی‌که وراثت با سبک زندگی ناسالم مانند سیگارکشیدن و رژیم غذایی ناسالم ترکیب می‌شود، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی حتی بیشتر هم می‌شود.

 

 

آیا سن و جنسیت در ابتلا به بیماری قلبی تأثیر دارند؟

بیماری قلبی قاتل شمارهٔ یک هم زنان و هم مردان است. بیماری قلبی در هر سنی اتفاق می‌افتد، اما با افزایش سن خطر ابتلا به آن افزایش می‌یابد.

 

 

آیا نژاد و قومیت در ابتلا به بیماری قلبی تأثیر دارد؟

بیماری‌های قلبی و سکتهٔ مغزی ممکن است هرکسی را تحت تأثیر قرار دهند، اما برخی از گروه‌ها احتمالاً بیماری‌هایی دارند که خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی را در آن‌ها افزایش می‌دهند.

بیماری قلبی دلیل اصلی مرگ‌ومیرِ افرادِ بیشترِ گروه‌های نژادی و قومی در ایالات متحده از جمله آفریقایی آمریکایی‌ها، سرخ‌پوستان آمریکایی و بومیان آلاسکا و سفیدپوستان است. برای آمریکایی‌های آسیایی آمریکایی، جزایر اقیانوس آرام و اسپانیایی‌زبان‌ها، بیماری قلبی بعد از سرطان و در جایگاه دوم قرار دارد.

 

 

منبع: